De dagelijkse routine zal bij veel honden hetzelfde zijn: 's nachts gebeurt er niet veel, de mensen zijn in de buurt, dus een hond kan gerust zijn ogen sluiten en echt diep in slaap vallen. De roedel is bij elkaar en - als je heel veel geluk hebt - mag je zelfs in de slaapkamer liggen en luisteren naar de ademhaling van je 'roedelgenoten'. Dat werkt enorm kalmerend, geeft de hond een gevoel van veiligheid en kan helpen om 's nachts door te slapen of alleen te slapen. Maar waar zou een hond moeten slapen, oftewel: wat is 's nachts een goede slaapplek voor je hond? En vooral:
Wat kan ik doen als mijn hond 's nachts niet doorslaapt?
De volgende ochtend begint het dagelijks leven en voor veel honden wordt het moeilijker om tot rust te komen. Daarom dutten ze overdag vaak alleen nog op plekken waar wij mensen zijn. Om aan hun behoefte aan rust tegemoet te komen, moet je een comfortabele plek creëren waar ze zich kunnen terugtrekken - bij voorkeur met een orthopedisch hondenbed dat ook de gewrichten en spieren zo goed mogelijk ondersteunt.
Je kunt het lichte slapen of dommelen van een hond vaak ook goed herkennen aan zijn lichaamshouding. In een diepe slaap ligt het lichaam van de hond volledig uitgestrekt, meestal goed te zien wanneer je hond 's nachts op zijn slaapplek ligt. Er is nauwelijks spierspanning waar te nemen. Tijdens het dommelen heeft de hond vaak ook zijn ogen gesloten, maar ligt hij eerder opgekruld - klaar om op elk moment zijn ogen te openen en eventuele afwijkingen in de routine onmiddellijk op te merken.
Juist omdat honden zo veel liggen, is het des te belangrijker dat ze gebruik kunnen maken van hoogwaardige hondenbedden en ligmatten. Een oncomfortabele slaapplek kan er anders voor zorgen dat je hond 's nachts onrustig is of moeilijkheden heeft met slapen.
Voldoende slaap is erg belangrijk voor volwassen honden en puppy's!
Honden gebruiken slaap meerdere keren per dag vooral als herstelperiode, om de opgedane ervaringen te verwerken en nieuwe energie op te doen. En dat is maar goed ook, want veel slaap zorgt bij honden voor allerlei positieve eigenschappen:
-
Voldoende slaap in een geschikt hondenbed versterkt het immuunsysteem van de hond en maakt hem minder vatbaar voor veel ziekten.
-
Honden die regelmatig rusten en slapen, zijn aanzienlijk ontspannener in hun houding en gedrag.
-
Als een hond de voor hem geschikte hoeveelheid slaap krijgt, leert hij sneller en beschikt hij doorgaans over zichtbaar betere motorische vaardigheden.
Elke hond moet weer leren om goed te slapen
Het probleem: veel huishonden zijn deze natuurlijke rustfasen gedeeltelijk niet meer gewend en zijn niet alleen 's nachts actief omdat de mens dat ook is of omdat hij vindt dat hij zijn hond moet bezighouden. Deze honden moeten als het ware opnieuw leren om meer te rusten. Samen een dutje doen met je viervoeter kan wonderen doen en de hond laten zien dat rustmomenten heel positief zijn. En ook jij profiteert van af en toe een powernap.
Dat is meteen een goed punt: in tegenstelling tot ons mensen, die de nacht gebruiken om te slapen en overdag actief zijn, benutten honden gedurende de hele dag en de hele nacht steeds weer langere rustfasen. De reden daarvoor ligt in hun omgeving en natuurlijke instinct: terwijl wij 's nachts in een donkere en rustige slaapkamer slapen, wordt de hond voortdurend blootgesteld aan activiteiten die om hem heen plaatsvinden. En als waakzaam roedeldier is hij ook tijdens het dommelen en rusten oplettender dan wij.
Zo herken je of je hond dommelt, rust of diep slaapt
Als waakzame roedeldieren is het honden aangeboren om onmiddellijk klaarwakker te zijn wanneer er iets gebeurt. Daarom dommelen ze vaak eerder en scannen ze hun omgeving met hun oren en neus. Je kunt dit herkennen aan het feit dat de hond weliswaar zijn ogen gesloten heeft, maar normaal ademt en niet jankt, trilt of iets dergelijks.
Als een hond rust, heeft hij gewoonlijk zijn ogen open. Hij kijkt wel om zich heen, maar ligt daarbij rustig op zijn hondenbed, hondenmat of in zijn hondenmand en laat zich niet meteen uit zijn rust halen.
De echte slaapfasen van een hond lijken op die van ons mensen: na de passieve inslaapfase, waarin de hartslag en ademhaling vertragen en de bloeddruk daalt, volgt de actieve REM-fase (Rapid Eye Movement), waarin zowel wij als honden de gebeurtenissen van de dag verwerken. Als de hond met gesloten ogen trilt of jankt, bevindt hij zich in de diepe slaapfase en droomt hij. Dat zijn de momenten waarop je als toeschouwer bijna niet kunt wegkijken, omdat het er gewoon zo schattig uitziet. Terwijl de REM-fase bij mensen ongeveer een kwart van de slaaptijd uitmaakt, is dat bij volwassen honden slechts tien procent en bij puppy's iets meer. Daarom hebben zij meer korte slaapfasen nodig dan wij.
Bij tests met muizen, honden en mensen bleken overigens identieke patronen bij slaaptekort: eerst waren ze allemaal overactiever, daarna ongeconcentreerder en onhandiger, gevolgd door prikkelbaarheid en de eerste ziekteverschijnselen, die uiteindelijk ook chronisch konden worden.
De optimale slaapplek voor je hond biedt bescherming en weinig afleiding
De natuurlijke slaapbehoefte van honden wordt bepaald door hun ervaringen in de natuur. Wolven graven bijvoorbeeld kuilen waarin ze gaan liggen om een gevoel van geborgenheid en bescherming te hebben. Ons Kudde-hondenbed is bijvoorbeeld precies op zulke wolvenkuilen geïnspireerd. Maar een goede nachtrust vereist ook de optimale slaapplek. Omdat honden roedeldieren zijn, slapen ze niet graag alleen. Toch moet het hondenbed niet midden in de kamer staan, zodat er voldoende rust is.
-
Aanbevolen is een plek tegen een muur, ver genoeg verwijderd van de actieve tweebenigen, maar die de hond toch de mogelijkheid biedt om alles in de gaten te houden en snel te kunnen reageren.
-
Het hondenbed mag niet worden blootgesteld aan direct zonlicht of tocht om mogelijke ziekten bij voorbaat te voorkomen. De vaak genoemde 'hond voor de verwarming' is eveneens een no-go bij het kiezen van de juiste plek. Bij een verwarming kan het voor de hond snel te warm worden, waardoor zijn rust- en slaapfasen worden verstoord.
-
Ideaal is een slaapplek die niet direct naast een deur ligt waar 'de roedel' voortdurend doorheen moet, zoals een haldeur of de voordeur. De hond vindt daar simpelweg geen echte rust.
Onze beste tips voor een betere nachtrust voor je hond
Tip 1: De hond mag beslist niet op de koude en harde vloer liggen, om gewrichtsklachten te voorkomen. Elke hond heeft een dikke hondenmat, een hondenmand met mat of een echt hondenbed nodig dat de kou door isolatie van de vloer weghoudt om goed te kunnen slapen. Als het hondenbed een laag visco-elastisch geheugenschuim bevat, zoals de Kudde, wordt het gewicht tijdens het liggen gelijkmatig verdeeld en worden de spieren ondersteund bij het ontspannen. Het is ook belangrijk dat de slaapplek echt groot genoeg is. Als dat niet het geval is, zal de hond tijdens fasen waarin hij diep in slaap wil vallen opstaan en ervoor gaan liggen om zich goed te kunnen uitstrekken.
Tip 2: In de uren waarin de hond niet rust of slaapt, moeten er steeds voldoende momenten van activiteit zijn. Honden zijn ook gewoontedieren, dus een regelmatige dagelijkse wandeling voor het werk en na de 'televisieavond' kan al zorgen voor beter slaapgedrag bij de hond. Beide wandelingen moeten, afhankelijk van de leeftijd en activiteitbehoefte van de hond, lang genoeg zijn om hem echt moe te maken en vinden bij voorkeur los van de lijn plaats.
Dit kun je doen als je hond 's nachts veel hijgt
Hijgen is heel normaal voor honden; het helpt hen hun temperatuur te verlagen, omdat ze niet zweten. Als je eigen hond 's nachts hijgt, maak je je natuurlijk zorgen. Vooraf geruststellend: kortsnuitige rassen (mopsen, pekinezen) en grote hondenrassen hijgen 's nachts meer, omdat ze door hun anatomie langer nodig hebben om hun lichaamstemperatuur te verlagen. Als het hijgen je niet meer normaal lijkt, houd je viervoeter dan goed in de gaten en raadpleeg zo nodig een dierenarts, want hijgen kan ook een symptoom van een ziekte zijn. Het is echter ook mogelijk dat de omgeving de oorzaak is. Controleer de volgende punten:
- Is de kamertemperatuur erg hoog door sterke verwarming? Of ligt je hond dicht bij de open haard, een verwarming of een andere warmtebron? Verwijder de oorzaak van de hitte en kijk of je hond daarna minder hijgt. Ook een verkoelende ondergrond op warme dagen kan het hijgen verminderen.
- Ben je vaak nog kort voor het rusten met je hond buiten en is hij daarbij erg actief? Of voer je hem 's avonds nog laat? Verplaats de activiteiten of het voeren naar een eerder moment op de dag en kijk of je hond 's nachts minder hijgt en doorslaapt.
- Is je hond gestrest, bijvoorbeeld omdat het oud en nieuw is of omdat hij geschrokken is van politiesirenes? Onder stress hijgen honden meer dan normaal. Dat kan er op zijn beurt toe leiden dat je hond 's nachts niet goed slaapt.
Daarom slaapt je hond soms met open ogen
Maak je geen zorgen als je vaststelt dat je hond schijnbaar met open ogen slaapt. In dat geval dommelt hij alleen en houdt hij zijn omgeving in de gaten om bij gevaar zijn roedel te kunnen beschermen. Deze manier van dommelen komt vooral bij jachthonden veel voor. Slechts zeer weinig honden lijden daadwerkelijk aan epilepsie of slaapapneu; dat moet door een dierenarts worden onderzocht.
Daar komt bij dat honden een derde ooglid hebben (een soort derde ooglid dat de ogen tegen uitdroging beschermt), dat ze als een rolgordijn naar beneden kunnen trekken terwijl de echte oogleden open blijven. Daardoor lijkt het alleen alsof ze met open ogen slapen.
Je hoeft je hond niet wakker te maken wanneer hij met open of halfopen ogen slaapt.
Wat als de hond te veel slaapt?
Heel belangrijk: er is een enorm verschil tussen slapen en lusteloos liggen. Als de hond eerder sloom en lusteloos lijkt dan moe of slaperig, moet je eerst zijn drink- en eetgewoonten controleren. Als de hond te weinig vocht binnenkrijgt of nauwelijks eetlust heeft, is dat een eerste alarmsignaal. Veel ziektebeelden zorgen ervoor dat honden een zeer sterke slaapbehoefte hebben. Net zoals wij bij griep nauwelijks uit bed komen, zijn honden onder andere bij de volgende aandoeningen zichtbaar lusteloos:
- wanneer ze voortdurend onderprikkeld zijn omdat je te weinig met ze doet
- wanneer ze al aan een hondendepressie lijden
- wanneer ze een traag werkende schildklier of diabetes hebben
- wanneer ze bijvoorbeeld door een tekenbeet aan de ziekte van Lyme lijden
Zoals gezegd is veel slaap typisch voor honden en in de meeste gevallen geen reden tot bezorgdheid, ook al zijn vooral nieuwe hondenbezitters daar in eerste instantie vaak door verrast en misschien ook een beetje angstig.
Het is echter ook duidelijk: als je plotseling veranderd activiteitsgedrag bij je hond vaststelt, zijn drink- en eetgedrag afneemt en de hond eerder lusteloos op zijn hondenbed ligt, kun je beter een dierenarts bezoeken.
Hoeveel slaapt jouw hond? Wat doen jullie tijdens de actieve fasen? Schrijf het gerust in de reacties.
