Tips over honden & kinderen aan de hand van schoolhond Liko
In tijden van de coronapandemie is het aantal nieuwe hondenbezitters duidelijk gestegen. Daaronder bevinden zich ook veel gezinnen met kinderen, want natuurlijk willen bijna alle kleintjes graag een hond en het is ook prachtig als kinderen met dieren kunnen opgroeien.
In het samenleven met het „roofdier“ hond moeten er echter belangrijke regels gelden die je kinderen vanaf het begin moet bijbrengen, want helaas komt het vaker tot onaangename incidenten en ook bijtincidenten wanneer deze regels niet worden nageleefd.
In de regel treft de hond hierbij geen schuld, maar vooral zijn baasjes. Kinderen mogen ook niet zonder toezicht met honden alleen zijn; volwassenen moeten altijd een oogje in het zeil houden.
Wat je moet weten als een hond deel gaat uitmaken van je gezin en hoe je kinderen daarop voorbereidt, vertellen we je hier.
Als praktijkvoorbeeld: de schoolhond in opleiding Liko, een Aussie-Labbie-mix, die samen met de toekomstige orthopedagoog Sabrina met kinderen in de klas werkt.
Wat is een schoolhond eigenlijk?
We vragen het direct aan Sabrina: „De inzet van een hond op school valt onder het begrip dierondersteunde pedagogiek. Dat is een doelgerichte, geplande en gestructureerde interventie die door professionele pedagogen wordt uitgevoerd. De focus van de activiteit ligt op academische doelen, prosociale vaardigheden en cognitieve functies. De schoolhond brengt regelmatig een bepaalde tijd door in het klaslokaal en tijdens de lessen. Hij wordt begeleid door een leerkracht die is opgeleid voor pedagogische inzet van honden, in dit geval door mij. De hond wordt speciaal gesocialiseerd en opgeleid voor de omgang met mensen.
Wat doet een schoolhond?
Ook daarop heeft Sabrina een antwoord: „Uit ervaringen blijkt dat sociaal gedrag, motivatie, concentratie, de sfeer in de klas en het plezier in school positief worden beïnvloed door de aanwezigheid van een schoolhond tijdens de lessen. Door de aanwezigheid en het contact met de hond neemt de afgifte van het gelukshormoon oxytocine toe en daalt het stressniveau (hormoon: cortisol). Daardoor kunnen de leerlingen zich beter concentreren en meer ontspannen leren. Het welzijn van de leerlingen wordt vergroot en de hond beïnvloedt de stemming, de leersfeer en de daarmee samenhangende sfeer in de klas.
De schoolhond helpt leerlingen om met elkaar in gesprek te komen: de drempel om contact te leggen is lager en de hond biedt direct een aanleiding voor een gesprek. Ook kinderen die aan de rand van de klassengemeenschap staan, worden zo geïntegreerd, omdat de hond alle kinderen zonder vooroordelen en onvoorwaardelijk accepteert, wat leidt tot een positiever zelfbeeld.
Leerlingen die eerder wantrouwig tegenover andere mensen staan, projecteren hun relatiepatronen en -ervaringen op de leerkrachten, maar niet op de hond en zijn begeleidende leerkracht. Dat maakt het gemakkelijker om een goede relatie tussen leerkracht en leerling op te bouwen en legt de basis voor succesvol lesgeven en opvoeden.“
Kinderen & honden: dit is Liko’s dagelijks leven op school
„Liko wordt ingezet op een centrum voor speciaal onderwijs en begeleiding, met als ondersteuningsgebied de emotionele en sociale ontwikkeling. Hij komt één keer per week mee naar mijn klas. ’s Ochtends wordt hij tijdens de lessen ingezet; na de pauze vindt er een hondenclub plaats. Op die dag nemen de leerlingen door middel van verschillende hondentaken (veegdienst, waterbakdienst enzovoort) verantwoordelijkheid.
Tijdens de werkfasen zorgt Liko voor een rustige leersfeer en vergroot hij de concentratie en aandacht. Daarnaast bevordert hij het sociale samenzijn in de klas en het zelfvertrouwen van sommige leerlingen. Een ander doel van Liko’s inzet is het aanleren van inzicht in regels. In de hondenclub leren de leerlingen hoe ze correct met een hond omgaan. Door op de juiste manier met honden om te gaan, wordt het risico op ongelukken met honden in het dagelijks leven beperkt.
Een ander doel van de hondenclub is een intensieve bewustwording van de eigen lichaamstaal en die van de hond. Daarnaast worden in de hondenclub de emotionele en sociale vaardigheden bevorderd. Kinderen met moeilijkheden op emotioneel en sociaal gebied leren door de omgang met Liko rekening te houden met anderen, gevoeligheid te tonen en zich op sociaal gepaste wijze te laten gelden. Door de directe en onmiddellijke reactie van de hond krijgen de leerlingen direct feedback op hun eigen gedrag. Als ze bijvoorbeeld agressief handelen, trekt Liko zich onmiddellijk terug. Toch is Liko niet rancuneus. Bij gepast, niet-agressief gedrag krijgen de leerlingen direct positieve feedback.
De leerlingen leren en ervaren door de hond hoe ze empathisch met elkaar kunnen omgaan. De gedragsregels die in deze setting worden aangeleerd, kunnen ook op andere situaties worden toegepast. Liko’s inzet wordt in het klassenboek vermeld en in een inzetdagboek gedocumenteerd. Ik merkte al snel dat mijn klas meer ontspannen en rustiger is wanneer Liko erbij is. Hij tovert de leerlingen steeds weer een glimlach op het gezicht, zodat ze zich de hele week verheugen op de Likodag op vrijdag.“
Waar moet je op letten als een hond mee naar school gaat?
Sabrina: „Ik volg samen met Liko een opleiding die bestaat uit theorie over verschillende hondengerelateerde onderwerpen, praktijk rond hondentraining en de verbinding met school, en die anderhalf jaar duurt. Liko is geselecteerd voor zijn taak als schoolhond omdat hij vriendelijk en niet-agressief is. Hij groeit op in mijn gezin. De verzorging en inzet van Liko vinden vanzelfsprekend plaats met inachtneming van alle wettelijke voorschriften op het gebied van dierenwelzijn. Voordat Liko mee naar school kwam, mocht hij alle ruimtes zonder kinderen leren kennen en moesten de kinderen een paar regels leren.“
Belangrijk is bovendien dat de hond ook buiten zijn thuis over geschikte accessoires beschikt. Om onderweg een goede ligplaats te garanderen, is bijvoorbeeld een oprolbare hondenmat uitermate geschikt. Even onmisbaar: een hondenspeeltje of knuffeldier, dat de hond het gevoel geeft een stukje thuis bij zich te hebben, dat hij spelenderwijs met de kinderen kan delen (maar alleen als de hond dit aangeeft).
Belangrijk: deze top 10 hondenregels moeten kinderen absoluut leren
Kinderen die met een schoolhond in het klaslokaal zitten, moeten vooraf enkele regels voor schoolhonden leren. Deze kunnen ook op alle andere honden en kinderen worden toegepast. Kinderen zijn namelijk vaak te nonchalant in de omgang met honden, omdat ze van andere mensen eerder tegemoetkomend gedrag gewend zijn. Honden reageren echter ongewoon en anders. En als je hun speelgoed afpakt, kunnen ze soms bijten. Hetzelfde geldt voor ruw storen, bijvoorbeeld tijdens het slapen. Kinderen die mama of papa graag eens laten schrikken, komen bij een hond in een heel andere situatie terecht. Daarom moet je ze goed voorbereiden en de tijd nemen om uit te leggen wat ze met de hond mogen doen en wat de hond niet prettig vindt. De schoolkinderen van schoolhond Liko hebben een lijst met regels, die we hier hebben aangepast voor alle kinderen en honden. Of het nu als gebodenlijst op een koelkastmagneet is of aan de hand van voor kinderen begrijpelijke voorbeelden („Je wilt toch ook niet dat iemand je speelgoed afpakt…“) – bereid je kind absoluut voor op de komst van een hond in zijn leven. Alleen zo voorkom je ongewenste en onaangename verrassingen.
De tien geboden voor kinderen met een hond:
- Ik pak niets van mijn hond af (speelgoed, voer, kauwbot enz.)
- Ik stoor mijn hond nooit op zijn slaapplaats
- Mijn hond beslist wanneer hij weggaat en wanneer hij blijft - ik ga hem niet achterna
- Ik heb mijn eten en mijn hond heeft het zijne - ik geef hem niets zonder toestemming
- Er mag altijd maar één persoon tegelijk mijn hond aaien en alleen op zijn favoriete plekken
- Ik laat mijn hond niet schrikken, schreeuw niet hard en beweeg me rustig en zonder hectiek
- Ik ben altijd lief voor mijn hond en mag hem niet plagen, bijvoorbeeld door aan zijn oren of staart te trekken
- Ik geef snoepjes altijd met een vlakke hand en was daarna grondig mijn handen
- Ik vraag een volwassene voordat ik een trucje met mijn hond doe
- Ik doe mijn schooltas altijd dicht en ruim mijn afval en etensresten op
Conclusie
Kinderen en honden zijn meestal vrienden voor het leven - als ze zich allebei aan bepaalde regels houden.
Welke ervaringen heb jij opgedaan toen er een hond in jullie gezin kwam? Hoe heb je je kinderen daarop voorbereid? We kijken uit naar je reactie.
